Từ ngày 1/7/2026, Thông tư số 30/2026/TT-BXD chính thức có hiệu lực mang lại một tin cực vui cho cộng đồng người dùng ô tô tại Việt Nam. Theo quy định mới, rất nhiều hạng mục nâng cấp nội thất, ngoại thất và hệ thống đèn chiếu sáng nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật sẽ không còn bị coi là cải tạo (hoán cải). Quy định này giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí tối đa cho người dân.
Chi tiết các hạng mục thay đổi không còn bị coi là cải tạo từ 1/7/2026
Theo Phụ lục XI của Thông tư 30/2026/TT-BXD, Bộ Xây dựng đã mở rộng danh mục các trường hợp thay đổi trên xe cơ giới nhưng vẫn được chấp nhận khi đi đăng kiểm bao gồm:
1. Thay đổi trang thiết bị nội thất bên trong xe
Chủ xe được phép lắp đặt các thiết bị bên trong khoang chở người với điều kiện không làm ảnh hưởng đến kết cấu an toàn của xe:
- Bọc lại nội thất, thay đổi cơ cấu điều chỉnh ghế ngồi (không thay đổi số lượng ghế).
- Lắp đặt màn hình giải trí, thiết bị âm thanh, camera quan sát, camera hành trình.
- Thay thế bộ điều khiển điều hòa, lắp đèn trang trí trong xe.
- Thay thế vô lăng (giữ nguyên số túi khí và cơ cấu lái), bảng đồng hồ hiển thị thông tin, cần số (không làm thay đổi kết cấu hộp số) theo tùy chọn của nhà sản xuất.
2. Thay đổi trang bị ngoại thất ô tô
Các hạng mục ngoại thất được phép thay đổi, lắp thêm bao gồm:
- Cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt do nhà sản xuất cung cấp hoặc thông qua đại lý ủy quyền.
- Ốp sườn xe, ốp viền chắn bùn, cánh gió đuôi xe, ốp vành bánh xe, ống hút gió.
- Lắp thêm cốp nóc, bậc bước chân gập điện.
- Điều kiện kỹ thuật: Sau khi lắp đặt, kích thước bao (dài, rộng, cao) của phương tiện không được vượt quá 100 mm so với thông số ban đầu và khối lượng phải nằm trong giới hạn sai số cho phép.
3. Đối với xe SUV, xe con và xe bán tải (Pickup)
- Lắp thêm hoặc tháo bỏ giá nóc đối với ô tô con.
- Lắp thêm hoặc tháo bỏ: Thanh trang trí thùng hàng, thanh thể thao, nắp che khoang chở hàng (nắp thùng xe bán tải) chính hãng.
- Thay đổi kết cấu thùng hàng: Mở thêm cửa, thay đổi vị trí/kết cấu cửa thùng; thay đổi vật liệu lót thùng (từ tôn phẳng sang tôn sóng hoặc ngược lại); lắp/tháo nắp chắn bụi cho xe tự đổ.
- Lắp thêm mui gió, bậc bước chân, đai bảo hiểm đèn nhưng không làm thay đổi kích thước bao của xe.
4. Nâng cấp hệ thống đèn chiếu sáng ô tô
Việc độ đèn, thay bóng đèn từ ngày 1/7/2026 sẽ thuận tiện hơn rất nhiều:
- Được phép thay thế bóng đèn bằng loại khác có công suất tiêu thụ điện tương đương mà không can thiệp kết cấu cụm đèn và dây dẫn.
- Được thay thế toàn bộ cụm đèn chiếu sáng phía trước, cụm đèn tín hiệu bằng cụm đèn nâng cấp có chung giắc cắm (Plug & Play) chính hãng, không cắt trích dây điện hay thay đổi cấu trúc thân vỏ.
Những lưu ý “sống còn” để xe không bị từ chối đăng kiểm
Mặc dù quy định mới đã nới lỏng rất nhiều, Cục Đăng kiểm Việt Nam nhấn mạnh: Không coi là cải tạo không đồng nghĩa với việc được phép thay đổi tùy ý. Chủ xe cần ghi nhớ 2 nguyên tắc cốt lõi:
- Phải đáp ứng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: Nếu việc lắp thêm phụ kiện làm kích thước xe vượt quá giới hạn 100 mm hoặc sai lệch khối lượng vượt mức cho phép, xe vẫn bị tính là hoán cải trái phép.
- Bắt buộc phải là trang bị chính hãng (Tùy chọn của nhà sản xuất): Các phụ kiện thay thế như vô lăng, cản xe, cụm đèn nâng cấp phải do chính hãng xe đó sản xuất, công bố hoặc cung cấp qua các đại lý được ủy quyền.Ví dụ: Xe ô tô Hyundai khi thay thế các trang thiết bị trên phải sử dụng sản phẩm do Hyundai cung cấp hoặc do đại lý phân phối được Hyundai ủy quyền.
Hướng dẫn thủ tục đăng kiểm mới: Không cần kiểm định lại từ đầu
Một điểm cộng lớn của Thông tư 30/2026/TT-BXD là loại bỏ quy định phải kiểm định lại toàn bộ xe đối với các trường hợp thay đổi nêu trên. Quy trình xử lý cụ thể như sau:
Trường hợp 1: Cập nhật cùng kỳ đăng kiểm định kỳ
Khi xe đến hạn kiểm định, các cơ sở đăng kiểm sẽ tiến hành kiểm tra thực tế các hạng mục lắp thêm, lập biên bản theo mẫu và cập nhật thông số mới vào hồ sơ phương tiện. Nội dung thay đổi sẽ được ghi rõ vào mục “Ghi chú” trên Giấy chứng nhận (Ví dụ: Xe lắp thêm nắp che khoang hàng).
Trường hợp 2: Xe vẫn còn thời hạn đăng kiểm
Chủ xe đưa xe về đúng cơ sở đăng kiểm đã cấp Giấy chứng nhận (GCN) gần nhất. Phương tiện không phải kiểm định lại toàn bộ 5 công đoạn mà chỉ cần kiểm tra thực tế phần thay đổi. Cơ sở đăng kiểm sẽ cập nhật hồ sơ, cấp lại GCN và tem kiểm định mới nhưng giữ nguyên thời hạn hiệu lực cũ.
Quy định mới từ ngày 1/7/2026 chính là lời giải cho bài toán tháo gỡ khó khăn trong việc làm thủ tục hoán cải xe bấy lâu nay. Việc lắp màn hình, camera, cản xe, nắp thùng bán tải… chính hãng từ nay sẽ giúp chủ xe an tâm lăn bánh và dễ dàng vượt qua các kỳ kiểm định an toàn.
