Thao tác “đạp thốc ga” khi đo khí thải xe máy dầu đang trở thành tâm điểm bàn tán của giới tài xế vì lo ngại gây hư hỏng động cơ. Trước những tranh luận trái chiều, Bộ Xây dựng và Cục Đăng kiểm Việt Nam đã có những phản hồi chính thức nhằm giải đáp thắc mắc của dư luận.
Bản chất của thao tác “đạp thốc ga” trong đăng kiểm
Hiện nay, tại các trung tâm đăng kiểm, đối với xe sử dụng động cơ diesel (máy dầu), đăng kiểm viên thường thực hiện thao tác đạp bàn đạp ga hết hành trình khi xe đang ở trạng thái không tải (gia tốc tự do).
Thao tác này nhằm đẩy động cơ lên ngưỡng vận hành tối đa để đo độ khói của khí thải. Nhiều chủ xe xót xa khi thấy kim vòng tua máy tiến sát “vạch đỏ” và lặp lại nhiều lần, dẫn đến lo ngại động cơ bị quá tải hoặc hỏng hóc đột ngột.
Phản hồi từ Bộ Xây dựng: Phương pháp chuẩn quốc tế
Theo đại diện Bộ Xây dựng và Cục Đăng kiểm, phương pháp đo gia tốc tự do (theo TCVN 7663:2007) không phải là quy trình mới mà đã được Việt Nam áp dụng ổn định suốt gần 30 năm qua.
Bộ khẳng định quy trình này hoàn toàn phù hợp với các chuẩn mực quốc tế khắt khe như:
- Quy định UNECE R24 của Liên Hợp Quốc.
- Chỉ thị 2014/45/EU của Châu Âu.
- Tiêu chuẩn GB 3847-2018 của Trung Quốc.
- Các tiêu chuẩn từ Tổ chức Kiểm định ô tô quốc tế (CITA) và nhiều quốc gia ASEAN.
Bộ Xây dựng khẳng định: Việc cho rằng thao tác này gây hỏng xe là thiếu cơ sở khoa học. Các nhà sản xuất ô tô đã thiết kế động cơ chịu được những chế độ vận hành khắc nghiệt hơn nhiều so với việc đạp ga kiểm định.
Lộ trình mới theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg
Từ ngày 01/3/2026, lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải mới theo QCVN 85:2025/BNNMT chính thức đi vào hiệu lực. Việc kiểm soát khí thải sẽ được siết chặt hơn với 5 mức giới hạn thay vì các mức đơn giản như trước đây.
| Thông số | Mức 1 (Cũ) | Mức 5 (Mới nhất 2026) |
| Độ khói N (%HSU) | 72% | 35% |
Sự thay đổi này đòi hỏi quá trình đo kiểm phải chính xác tuyệt đối, đồng nghĩa với việc thao tác đạp ga đúng kỹ thuật là bắt buộc để xác định lượng phát thải ở trạng thái cực đại.
Vì sao xe bị hỏng khi đang đăng kiểm?
Thực tế đã có trường hợp xe gặp sự cố sau khi đo khí thải. Tuy nhiên, theo phân tích kỹ thuật:
- Nguyên nhân chính: Do xe không được bảo dưỡng định kỳ đúng cách, dẫn đến các lỗi tiềm ẩn ở hệ thống làm mát, bôi trơn hoặc dây curoa cam.
- Rủi ro hiện hữu: Những sự cố này có thể xảy ra bất cứ lúc nào khi xe đang chạy trên cao tốc hoặc leo dốc nếu không được phát hiện sớm tại trạm đăng kiểm.
Lời khuyên cho chủ xe trước khi đi đăng kiểm
Để quá trình kiểm định diễn ra suôn sẻ và an toàn, chủ xe nên lưu ý:
- Bảo dưỡng định kỳ: Thay dầu, lọc gió và kiểm tra hệ thống làm mát trước ngày đăng kiểm.
- Làm sạch hệ thống xả: Chạy xe ở tốc độ ổn định trên đường trường để đẩy bớt muội than tồn đọng trong ống xả.
- Kiểm tra nhiệt độ: Đảm bảo động cơ đã đạt nhiệt độ vận hành bình thường trước khi vào chuyền đo khí thải.
Tổng kết: Việc “đạp thốc ga” là một phần tất yếu của quy trình kỹ thuật để bảo vệ môi trường chung. Với sự tập huấn nghiêm ngặt từ Cục Đăng kiểm dành cho các kiểm định viên, chủ xe có thể yên tâm về tính minh bạch và an toàn của quy trình này.
