Liên tiếp các vụ tai nạn thảm khốc giữa xe máy và xe lớn (xe bồn, xe tải, xe buýt) xảy ra gần đây tại TP.HCM đều có một điểm chung rợn người: nạn nhân đi vào “điểm mù”. Chỉ trong thời gian ngắn, các giao lộ đã trở thành nơi chứng kiến những bi kịch thương tâm. Theo phân tích của Phòng Cảnh sát giao thông (PC08), phần lớn nguyên nhân đều xuất phát từ chính thói quen và kỹ năng của người đi xe máy.
Vậy đâu là những “thói quen tự sát” phổ biến khiến người đi xe máy tự “tàng hình” trước mũi xe lớn? Dưới đây là 5 nguyên nhân ‘chết người’ đã được CSGT chỉ ra.
5 Nguyên nhân “chết người” khiến xe máy lọt vào điểm mù (Phân tích từ CSGT)
Qua công tác điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, PC08 Công an TP.HCM đã chỉ ra các hành vi vi phạm là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn. Trong đó, việc lọt vào điểm mù xe lớn xuất phát từ chính 5 nguyên nhân chủ quan sau:
1. Chuyển hướng, chuyển làn đột ngột tại giao lộ
Đây là nguyên nhân hàng đầu được chỉ ra trong hàng loạt vụ tai nạn gần đây:
- Vụ tai nạn ngày 3-9 (2 phụ nữ tử vong): Nguyên nhân ban đầu là do người chạy xe máy chuyển hướng vào đúng “điểm mù” của xe tải.
- Vụ tai nạn ngày 6-10 (1 phụ nữ tử vong): Người đi xe máy chuyển hướng vào “điểm mù” của xe tải bồn.
- Vụ tai nạn ngày 10-10 (1 nữ sinh tử vong): Nguyên nhân tương tự khi va chạm với xe buýt.
Thói quen “chen” lên để rẽ phải hoặc chuyển làn ngay tại giao lộ mà không quan sát, đã đặt người đi xe máy vào đúng vị trí “tử thần” mà tài xế xe lớn không thể nào nhìn thấy.
2. Tránh, vượt sai quy định (Đặc biệt là cố vượt phải)
Tâm lý muốn “đi cho nhanh” khiến nhiều người bất chấp nguy hiểm, thực hiện hành vi vượt xe sai quy định. Hành vi “tự sát” phổ biến nhất là cố gắng vượt lên từ bên phải của xe tải, xe container.
Đây chính là vùng mù lớn nhất và nguy hiểm nhất. Tài xế xe lớn hoàn toàn không thể quan sát được phía bên phụ. Khi họ chuyển làn hoặc rẽ phải, họ sẽ “quét” theo một vòng cung rộng và đè bẹp bất cứ vật cản nào trong vùng mù này.
3. Đi sai phần đường, làn đường (Chạy song song hông xe)
Một lỗi vi phạm phổ biến khác là đi sai làn đường. Nhiều người đi xe máy có thói quen “điền vào chỗ trống”, chạy song song bên hông xe buýt, xe tải trong thời gian dài.
Việc “lửng lơ” ở vị trí này đồng nghĩa với việc bạn đang tự “khóa” mình trong điểm mù của xe lớn. Tài xế không thấy bạn, và chỉ cần một cú đánh lái nhẹ để tránh chướng ngại vật, bạn sẽ không còn đường thoát.
4. Thiếu kỹ năng lái xe an toàn, xử lý tình huống kém
CSGT nhận định, nhiều nạn nhân trong các vụ tai nạn là phụ nữ, người lớn tuổi – những người có kỹ năng phản xạ và xử lý tình huống kém.
Họ thường thiếu kỹ năng phán đoán, không nhận diện được nguy cơ. Khi tình huống bất ngờ xảy ra (ví dụ xe lớn đột ngột chuyển làn), họ thường bị luống cuống, phanh gấp và ngã ra đường, dẫn đến hậu quả thảm khốc.
5. Không chú ý quan sát và tâm lý chủ quan
Đây là nguyên nhân tâm lý cốt lõi. Nhiều người đi xe máy có suy nghĩ sai lầm rằng: “Mình thấy họ thì chắc chắn họ cũng thấy mình”. Họ chủ quan, không chú ý quan sát tín hiệu của xe lớn (xi-nhan, tiếng động cơ) và cho rằng xe lớn phải “nhường” mình.
Trong khi đó, tài xế xe lớn cũng có thể “thiếu chú ý quan sát” (như trong vụ tai nạn ngày 6-10). Khi cả hai bên cùng thiếu quan sát, tai nạn là điều khó tránh khỏi.
Khuyến cáo “sống còn” từ Cảnh sát giao thông
Trước tình hình trên, Đội CSGT An Sương đã tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (vượt đèn đỏ, đi trên vỉa hè, đi ngược chiều…) và đưa ra khuyến cáo “sống còn” cho người dân:
- Tuyệt đối không đi vào “điểm mù”: Luôn giữ khoảng cách an toàn. Quy tắc vàng là: “Nếu bạn không nhìn thấy gương mặt tài xế qua gương chiếu hậu, nghĩa là họ cũng không thấy bạn”.
- Không chạy song song: Tuyệt đối không đi song song bên hông xe tải, xe container. Một là vượt dứt khoát (an toàn), hai là lùi lại phía sau.
- Cẩn trọng tối đa tại giao lộ: Khi dừng đèn đỏ, không bao giờ đứng bên cạnh xe lớn (đặc biệt là bên phải). Hãy lùi lại sau đuôi xe của họ.
- Luôn chấp hành luật: Đi đúng làn đường, tuân thủ tín hiệu đèn và vạch kẻ đường. Không chuyển hướng, vượt ẩu.
- Nâng cao kỹ năng: Tự trang bị kỹ năng lái xe an toàn, học cách phán đoán tình huống và luôn tập trung quan sát.
Về phía doanh nghiệp, CSGT cũng vận động lắp đặt thêm gương cầu lồi, camera quan sát… để giúp tài xế mở rộng tầm nhìn, xóa bỏ các “điểm mù” nguy hiểm.
