Nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí, Hà Nội và TP.HCM chính thức triển khai lộ trình thiết lập vùng phát thải thấp (LEZ). Từ ngày 1/7 tới, Hà Nội sẽ thí điểm hạn chế xe máy xăng tại khu vực Vành đai 1. Người dân cần nắm rõ ranh giới các tuyến đường và quy định mới để chủ động trong việc đi lại.
1. Lộ trình hạn chế xe máy xăng tại Hà Nội: Thí điểm từ 1/7
Theo Nghị quyết về vùng phát thải thấp của Luật Thủ đô 2024 và Chỉ thị số 20 của Chính phủ, Hà Nội đã xác định lộ trình cụ thể để giảm thiểu phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Thí điểm tại 9 phường thuộc Vành đai 1
Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ) tại 9 phường thuộc quận Hoàn Kiếm và các khu vực lân cận. Các tuyến đường tạo thành vòng khép kín của Vành đai 1 bao gồm:
- Trần Khát Chân, Đại Cồ Việt, Xã Đàn, Ô Chợ Dừa.
- Đê La Thành, Hoàng Cầu, Cầu Giấy, Đường Bưởi.
- Lạc Long Quân, Âu Cơ, Nghi Tàm, Yên Phụ.
- Trần Nhật Duật, Trần Quang Khải, Trần Khánh Dư, Nguyễn Khoái.
Các quy định hạn chế cụ thể
Tại khu vực này, các biện pháp siết chặt sẽ được áp dụng:
- Xe ôm công nghệ: Cấm hoàn toàn xe máy xăng hoạt động kinh doanh chở khách qua ứng dụng.
- Xe cá nhân: Hạn chế lưu thông tùy theo khu vực hoặc khung giờ nhất định.
- Xe tải & Ô tô: Cấm xe tải trên 3,5 tấn dùng nhiên liệu hóa thạch; hạn chế ô tô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4.
Tầm nhìn đến năm 2030
- Từ 1/1/2028: Mở rộng vùng LEZ ra toàn bộ Vành đai 1 và một số khu vực Vành đai 2 (14 phường, xã).
- Từ 1/1/2030: Hạn chế lan rộng đến Vành đai 3 (36 phường, xã). Toàn bộ xe kinh doanh vận tải phải hoàn tất chuyển đổi xanh.
Kế hoạch thiết lập vùng phát thải thấp tại TP.HCM
TP.HCM cũng không đứng ngoài cuộc đua giảm phát thải với lộ trình tập trung vào các quận trung tâm có mật độ giao thông cao.
- Khu vực áp dụng: Các quận 1, 3, 5, 6, 8, 10, 11, Bình Thạnh, Tân Bình, Tân Phú và Phú Nhuận.
- Từ tháng 9/2027: Xe máy không đạt chuẩn Euro 2 sẽ bị cấm vào vùng LEZ trong hai khung giờ cao điểm: 6h – 9h và 16h – 19h.
- Năm 2028: Cấm toàn bộ xe máy xăng lưu thông trong vùng trung tâm (trừ xe của người khuyết tật).
- Năm 2030: Mở rộng vùng LEZ ra khu vực Vành đai 1 (Phạm Văn Đồng, Võ Văn Kiệt, quanh sân bay Tân Sơn Nhất…).
Người dân cần chuẩn bị gì trước giờ G?
Sự thay đổi này tác động trực tiếp đến thói quen di chuyển và sinh kế của hàng triệu người. Để thích ứng, người dân nên lưu ý các điểm sau:
Đối với tài xế xe ôm công nghệ
Cần lên kế hoạch chuyển đổi sang xe máy điện sớm. Đặc biệt tại Hà Nội, lệnh cấm xe máy xăng kinh doanh tại 9 phường Vành đai 1 sẽ có hiệu lực rất sớm, đòi hỏi sự chủ động từ phía người lao động.
Bảo dưỡng và kiểm định khí thải
Nếu chưa có điều kiện đổi xe, người dân cần chú trọng bảo dưỡng định kỳ để đảm bảo phương tiện đạt chuẩn kiểm định khí thải (dự kiến bắt đầu từ tháng 7/2027 tại TP.HCM).
Tận dụng các chính sách hỗ trợ
Nhà nước dự kiến sẽ có các gói hỗ trợ:
- Miễn giảm lệ phí trước bạ, phí đăng ký cho xe điện.
- Hỗ trợ tài chính một phần chi phí khi đổi xe cũ lấy xe mới xanh hơn.
Làm quen với giao thông công cộng
TP.HCM đang dự kiến miễn phí toàn bộ 135 tuyến xe buýt nội tỉnh để khuyến khích người dân bỏ xe cá nhân. Việc kết hợp metro và xe buýt điện sẽ là giải pháp tiết kiệm và thông minh để tránh các rủi ro vi phạm tại các vùng cấm.
Lời khuyên: Hãy nắm chắc ranh giới các tuyến đường Vành đai để lộ trình di chuyển không bị gián đoạn và tránh bị xử phạt qua hệ thống giám sát tự động.
