Kể từ năm 2026, những chiếc tem kiểm định dán trên kính xe vốn đã quen thuộc với tài xế Việt có thể sẽ chính thức lùi vào quá khứ. Đây là một phần trong lộ trình chuyển đổi số mạnh mẽ mà Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn cách quản lý đăng kiểm truyền thống.
1. Chấm dứt kỷ nguyên tem giấy: Chuyển sang chứng nhận điện tử
Trong tờ trình gửi Chính phủ tháng 2/2026, Bộ Xây dựng đã đề xuất thay thế các quy định hiện hành bằng một lộ trình số hóa toàn diện. Điểm nhấn đáng chú ý nhất chính là việc ngừng cấp tem kiểm định giấy (loại dán trên kính xe) dự kiến từ sau ngày 31/12/2026.
Thay vì phải dán tem, sau khi kiểm định đạt yêu cầu, chủ xe sẽ được cấp Giấy chứng nhận kiểm định bản điện tử. Mọi dữ liệu về phương tiện sẽ được lưu trữ trên nền tảng số hóa quốc gia. Việc giám sát lưu thông trên đường sẽ không còn dựa vào mắt thường mà thông qua:
- Hệ thống cơ sở dữ liệu số dùng chung.
- Công nghệ giám sát bằng Camera AI (trí tuệ nhân tạo) có khả năng nhận diện biển số và đối soát dữ liệu thực tế.
Lợi ích thực tế: Việc số hóa giúp dữ liệu kiểm định đạt chuẩn “đúng, đủ, sạch, sống”, loại bỏ nguy cơ mất, hỏng giấy tờ và giúp lực lượng chức năng kiểm soát phương tiện một cách minh bạch, hiệu quả hơn.
2. Xã hội hóa kiểm định khí thải xe máy: Cơ hội cho các tiệm sửa xe nhỏ
Để chuẩn bị cho lộ trình kiểm định khí thải mô tô, xe gắn máy, dự thảo mới đã đề xuất nới lỏng các điều kiện kinh doanh nhằm huy động tối đa nguồn lực xã hội:
- Giảm diện tích tối thiểu: Diện tích cho một dây chuyền kiểm định khí thải dự kiến giảm từ 15 m2 xuống còn 10 m2. Điều này mở ra cơ hội cho hàng ngàn cơ sở bảo dưỡng, sửa chữa xe máy quy mô nhỏ tham gia cung cấp dịch vụ.
- Linh hoạt kiểm định lưu động: Bỏ yêu cầu phải trang bị “ô tô chuyên dùng”. Các đơn vị chỉ cần phương tiện chở thiết bị đến địa điểm kiểm tra, giúp cắt giảm chi phí đầu tư đáng kể.
Theo tính toán của Cục Đăng kiểm, cả nước cần khoảng 5.000 dây chuyền kiểm định chuyên biệt, riêng Hà Nội và TP.HCM cần tới 1.000 dây chuyền để phục vụ nhu cầu người dân.
3. Lộ trình thực hiện: Ưu tiên xe cũ và niên hạn cao
Cục Đăng kiểm Việt Nam kiến nghị thực hiện theo từng bước để tránh gây quá tải:
- Giai đoạn 1 (1,5 năm đầu): Tập trung kiểm định nhóm xe sản xuất trước năm 2008 (xe trên 20 năm tuổi) – đây là nhóm có nguy cơ gây ô nhiễm và mất an toàn cao nhất.
- Giai đoạn 2 (2 năm tiếp theo): Mở rộng sang nhóm xe sản xuất trước năm 2017 và các nhóm còn lại.
4. Những trường hợp bị từ chối đăng kiểm từ năm 2026
Cập nhật theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ mới, dự thảo quy định rõ các trường hợp cơ sở đăng kiểm buộc phải từ chối kiểm định:
- Theo yêu cầu của cơ quan tố tụng.
- Chủ xe chưa nộp phạt nguội (vi phạm hành chính).
- Thông tin trên đăng ký xe không khớp với thực tế phương tiện.
- Xe cải tạo nhưng chưa cấp đổi đăng ký.
- Phát hiện làm giả giấy tờ hoặc xe bị cải tạo trái phép (Giấy chứng nhận điện tử sẽ hết hiệu lực ngay lập tức).
Việc đề xuất bỏ tem đăng kiểm và thay thế bằng quản lý AI không chỉ là bước đi tất yếu trong xu hướng chuyển đổi số mà còn giúp chủ phương tiện tiết kiệm thời gian, thủ tục. Dự kiến, Nghị định mới sẽ sớm được ban hành và có hiệu lực ngay trong tháng 2/2026.
Bạn nghĩ sao về việc giám sát xe qua Camera AI thay vì tem dán kính? Hãy để lại bình luận để cùng thảo luận nhé!
